Yorgun Mermi

Medyada sık sık karşılaştığımız ve çoğu zaman masum insanların ölüm ve yaralanmalarıyla sonuçlanan olayların baş sorumlusu olan mermi. Kamuoyunda daha çok ‘’maganda kurşunu ‘’ olarak bilinen ve adli tıpta ve balistik biliminde yorgun mermi olarak adlandırılan mermi, birçok kimsenin bilmediği hatta insanların kafasında ciddi merak uyandıran bir balistik olaydır. Çok sayıda deney ve tartışmanın da konusu olan yorgun mermi esas olarak havaya doğru ateşlenen herhangi bir merminin namlu çıkış hızını kaybettikten sonra yer çekiminin etkisiyle tekrardan hız kazanarak ama daha dengesiz bir şekilde yere düşmesidir. Ateşlenen herhangi bir mermi namludan çıktıktan sonra barutun yanmasıyla yaşanan patlamanın etkisiyle kuvvetli bir kinetik enerjiyle ilerlemeye başlar, bu aşamada merminin sahip olduğu doğrusal hızda ilerleme hali nedeniyle bu mermiye “Zinde Mermi” denir.Mermiler çıktıkları silahların namlu ve atış özellikleri, çap ve boylarının boyutları gibi faktörlerin etkisiyle belli bir mesafe ve hızdan sonra güçlerini kayberederek yerçekiminin etkisiyle düşüşe geçerler.İşte merminin tükenip dengesiz bir şekilde düşüşe geçtiği bu aşamadaki durumu ‘’”Yorgun Mermi”’’ olarak tarif edilir.

 

Yorgun mermi tabiri ilk olarak İkinci Dünya Savaşı sırasında kullanıldı. Bu savaş sırasında it dalaşı olarak bilinen avcı uçaklarıyla yapılan hava savaşları sırasında aşırı miktarda kullanılan mermiler sebebiyle bazı pilotlar uçaklarıyla aynı hızda ilerleyen mermiler görmekteydiler. İşte uzmanlar kuvvetli kinetik enerjisini kaybederek havada kararsız bir şekilde düşüşe geçen bu mermilere yorgun mermi adını verdiler.

Yorgun Mermiler ve Yol Açtığı Tehlikeler

Havaya veya herhangi bir yöne doğru ateş edilerek hedefini bulamadan düşüşe geçen mermiler , düştükleri veya çarptıkları noktada en yüksek güçleriyle etkilerini ortaya koymazken yine de ciddi yaralanma ölüm ve maddi hasarlara yol açmaktadırlar. Ateşli silah yaralanmalarından farklı belirtiler gösteren yorgun mermilere bağlı yaralanmalar, insanların yorgun mermi yaralanmaları hakkında bilgi sahibi olmaması bazen bu mermilerle yaralanan kişilerin yanlış müdahalelere maruz kalmalarına veya gerekli tedavinin geciktirilerek ölümlere sebebiyet vermektedir. Tıbbi terminolojide serbest düşme hareketi yapan mermi çekirdeklerine bağlı yaralanma olarak nitelendirilen yorgun mermi yaralanmaları riski, özellikle meskun mahallerde yapılan düğün ve kutlama merasimlerinde ateşli silahların kullanımıyla daha da artmaktadır. Bu tur yaralanmalar seyrek görüldüğü için yaralanmaya ilk müdahale yapacak sağlık personelinin yaralanma şeklini tanıması ve gerekli müdahaleyi zamanında ve gerektiği ciddiyetle yapmasında bazen gecikmeler olabilmektedir. Bu noktada beklenen İlk müdahale anındaki muayene bulguları ateşli silah yaralanmasına benzer özellik göstermese de bunların ASY olabileceği ihtimali unutulmadan değerlendirilmeleri ve tedavileri yapılırken adli boyutu göz önüne alarak delilleri koruyacak şekilde davranılmasına dikkat edilmelidir.

Ülkemizde Yorgun mermilere bağlı yaralanma ve ölümlerin artışında yaşanılan bölgelerin özellikleri ve insanların silah kullanma kültürlerinin de etkisi büyüktür. Turkiye’’deki yaralanmalar incelendiğinde özellikle yaz aylarında geceleri çatı veya terasta yatma kültürünün olduğu Adana ve İzmir illerinde bu tip yaralanmalara daha çok rastlanmaktadır.

Ülkemizde ve dünyada meydana gelen ciddi kayıp ve yaralanmalara yol açan yorgun mermiler konusundaki bilgisizlik ve duyarsızlık bu konudaki bilinçlenmenin önünde büyük engeldir. Yorgun mermiye bağlı ölümlerin en fazla arttığı dönemlere ve ülkelere baktığımızda, 1991 yılında 1. Körfez Savaşı sonrasında Kuveyt’in Irak işgalinden kurtarılmasına ilişkin kutlamalar sırasında havaya yapılan atış neticesinde 20 kişi hayatını kaybetmiştir.Latin Amerika ülkelerinde yılbaşı kutlamaları sırasında havaya ateş edilmesi yaygın bir kutlama şeklidir ve kayıtlardan Porto – Riko’’da yılbaşı kutlamalarında her yıl ortalama 25 kişinin serbest düşen mermi çekirdeğiyle yaralandığı ve bunlardan 2’sinin hayatını kaybettiği anlaşılmaktadır. 1985 – –1992 yılları arasında Los Angeles’’ta 118 kişi “yorgun mermi”den ötürü yaralanmış, bu yaralılardan 38’’i hayatını kaybetmiştir.

 

Yorgun Mermiler ve Adli Sorumluluk

Yorgun mermilere bağlı ölüm ve yaralanmalara baktığımızda gelişigüzel silah kullanmanın verdiği kural tanımazlıkla kolluk kuvvetlerinin bilinçsizlik ve dikkatsizliğinin en başta gelen nedenler olduğunu görmekteyiz. Hedef gözeterek yapılan atışlarda, tetiği çeken kişi atışın sosyal ve adli sorumluluğunu hisseder. Ancak havaya doğru yapılan atışlarda kişi, merminin yere düşeceğinin ve masum birinin yaralanabileceğinin idrakine varamamaktadır. Bu nedenle serbest düşme sonucu oluşan ateşli silah yaralanmalarıyla mücadele etmenin en önemli bileşenini eğitim” oluşturmaktadır. İlk olarak silah sahiplerinin eğitilmesi, silahın tehlike ve sorumlulukları hakkında bilinçlendirilmeleri gerekir. İkinci sırada, sağlık personelinin bu tip yaralanmalara karşı eğitilmeleri, nedeni bilinmeyen yaralanmalarla karşılaşıldığında yorgun mermi olabileceğinin akılda tutulması, müdahale kayıtlarının ve ilk müdahalenin delillerin kararmasına engel olacak şekilde yapılmasının sağlanmasına dikkat edilmelidir.

About these ads

Yazar: Ömer M.

Kim ki bize anlatır kendini? Hatırlatmıyorsa bir kişi kendini unuttu diye kınamamalı hiçbir kimseyi.

Düşüncenizi belirtin