Postmodern toplumun tüketiciye yüklediği yeni roller

Karakter keşfedici-Konumlandırıcı: Çağdaş tüketime bakıldığında, tüketimin aslında “ben kimim” sorusunun cevabını aramak olduğu görülmektedir. Özellikle ergenliğin ilk yıllarında gençlerin yaptığı sigara içme, alkol alma, yemek yeme , saç şekilleri, müzik dinleme ve spor gibi her türlü davranışının pazarlamacılar tarafından özellikle hedef alınması imaj oluşturma çabalarından kaynaklanmaktadır. Postmodern toplumda bireylerin kesişim noktasını benzer ilgi ve zevkler oluşturmaktadır. Aynı ortamda bir araya gelen bireyler ortak konu veya sorunları paylaşmanın mutluluğunu yaşamaktadırlar. Bu bağlamda özellikle gelişmiş ülkelerde tüketici kulüpleri gibi sivil toplum örgütlerinin sayıları ve yaptırım güçleri oldukça yüksektir.

İletişimci – Etkileşim Yönlü: Postmodern tüketicilerle ve işletmecilerle bir araya gelmek suretiyle tek başına yapabileceğinden daha iyisini ve daha fazlasını yapabileceğinin bilincindedir. Geleceğin, tüm birey ve örgütler arasındaki etkin iletişim ve etkileşimden doğacak sinerji üzerinde şekilleneceğini bilen postmodern tüketici, bu doğrultuda iletişim teknolojisinin kendine verdiği tüm olanakları da en iyi şekilde kullanmak suretiyle dünyadaki her gelişmeyi çok yakından takip etmekte ve iletişim ve toplumsal örgütlenme sürecinde daha aktif rol almaktadır.

Takipçi-Değişimci: Özellikle iletişim teknolojisinde yaşanan büyük değişim insanlara yeryüzünde olan her şeyden haberdar olma ve kendini bu değişime göre hazırlama olanağı vermektedir. İletişim ve ulaşım açısından küçülen dünyamızda her şeyi yakından takip etme olanağında olan tüketici, ulusal sınırlar içerisinde doyurulamayan istek ve ihtiyaçlarına artık dünyanın herhangi bir yerindeki örgütten de cevap bulabilmektedir. Kısaca dünyamıza kendisini her alanda hissettiren hızlı değişim işletmeleri olduğu gibi, kendisine gereken hızda ayak uyduramayan bireyleri de kısa zamanda bilgi ve beceri itibariyle yetersiz hale getirebilmektedir.

Çözümleyici-Seçici: Pazardaki gücünün bilincine varmış olan postmodern tüketici artık işletmelerden bireysel farklılıklarının dikkate alınmasını ve tüketici olarak haklarına saygı duyulmasını istemektedirler. Bir başkasıyla aynı özellikleri taşımak zorunda olmadığını bilen postmodern tüketici, tüm faaliyet ve kararlarında daha duyarlı ve seçici hareket etmektedir. Bu bağlamda pazarlama disiplinindeki mikro pazarlama, veritabanlı pazarlama, ilişkisel pazarlama ve bire-bir pazarlama gibi yeni anlayış ve akımlar postmodern tüketicinin bireysel farklılığına ve seçiciliğine cevap verme ihtiyacından kaynaklanmaktadır.

Paylaşımcı-İşbirlikçi: Postmodern tüketici eleştiri ve fikirleriyle her konuda işbirliğine hazırdır. Çünkü bilmektedir ki, yapılacak her tür iyileştirme ya da yenilik kendi istek ve ihtiyaçlarının tatminine katkı sağlamaya yönelik olacaktır.

Hayalci-Yenilikçi: İnsan algısı gibi kendi kendini düzenleyen bilgi sistemlerinin hepsinde yaratıcılığa mutlak bir gereksinim olduğu düşünülürse, günümüzde tüm birey ve örgütler için yaratıcılığa her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyduğumuz bir gerçektir. Yenilik ve yaratıcılığın kaynağı ise hayal edebilme ve fikir üretebilmedir. İnsanlığa değer üretiminde temel oluşturacak bu fikrin kaynağının ise, kim ya da ne olduğunun bir önemi yoktur. Fikir meşalesini ateşleyen bir tüketici de olabilir bir üretici de fakat asıl önemli olan, bu meşalenin sönmemesi yönündeki bireysel ve toplumsal duyarlılıktır.

Belirleyici-Gelecek Odaklı: Sanayileşmenin bireye getirdiği en önemli kısıtların bir tanesi ve belki de en önemlisi zaman sıkıntısıdır. Bir yandan çalışma saatlerinin giderek yoğunlaşması, diğer yandan da bireyin ailesine ve içinde bulunduğu topluluklara karşı sorumluluklarının artması, bu zaman baskısını bireyler üzerinde iyice arttırmıştır. Bu ise gerek üreticileri gerekse tüketicileri zamanı daha etkin kullanmanın arayışı içine itmiştir. Bu unsurlar da gelişmiş bilgi teknolojileri araçlarını kullanabilen, kendisi Pazar araştırması yapabilen, diğer tüketicilerle ortak hareket edebilen, zaman ve mekan kısıtlamalarına tabi olmayan bir postmodern tüketici yaratmıştır.

Bu tüketici gücü kendisinde toplamakta ve pazarlamacılara, talep ettiği ürünün tasarımından, geliştirilmesine, satın alınmasından, satış sonrası hizmetlere kadar her aşamada yön vermektedir. Bu yolla ürün geliştirmeden, konumlandırmaya ve taşımaya kadar birçok faaliyet arasında geçen süre dramatik olarak azalmaktadır. Tam zamanında üretim (just in time production) uygulamaları, tam zamanında pazarlama (just in time marketing) uygulamalarıyla bütünleşmektedir.

İsyankâr-Özgürlükçü: Tüketicilerin isyankar ve tatminsiz davranışları birçok yeniliğin ve yaratıcılığın kaynağı olabilmektedir. Özellikle gençlerde başlayan başkaldırı ve çılgın davranışlar birçok işletme için yeni ve büyük bir pazarın başlangıcı olabilmektedir. Başkaldırı ve çılgın davranışların ikonlarını kabul etmiştir.Bakış tarzları, kaynaşma biçimleri, yürüyüş, vücüdun değişik yerlerine takılan metal(piercing) takıları, dövmeleri, saç stili, beyazlatılmış ve yırtık jean’ler ve Harley Davidson motosikletleri.Tüm bunlar başkaldırı yada çılgın davranışların sembolleridir.

Advertisements

Yazar: Ömer M.

Kim ki bize anlatır kendini? Hatırlatmıyorsa bir kişi kendini unuttu diye kınamamalı hiçbir kimseyi.

Düşüncenizi belirtin