Peltier

Peltier elemanı, uçlarına DC gerilim uygulandığında iki yüzü arasında ısı transferi yaparak bir yüzü soğurken diğer yüzü ısınan yarıiletken termoelektrik bir elemandır. Elektrik ters verildiğinde ısınan ve soğuyan yüzeylerde değişir. Bu özelliği nedeniyle çoğunlukla soğutucu olarak kullanılır. Ne soğutulur? CPU veya ısınan herhangibir elektronik eleman, ısınan güçlü bir laser diyote vs. olabileceği gibi küçük bir dolapta meşrubat veya katı gıda da soğutulabilir.Örneğin otomobil soğutucularında Peltier kullanılır.Bambaşka bir kullanım alanı elektrik üretecidir. İki yüzü arasında ısı farkı yaratırsanız elektrik üretir.

Peltier  12 volt elektrik ile çalışan bir tarafı çok soğuk olup diğer tarafı aşırı sıcak olan elektronik alettir. Taşınabilir buzdolaplarında, otomobil soğutucularında ve bilgisayar soğutma sistemlerinde kullanılır. Peltierin aynı zamanda diğer bir özeliği de iki yüzeyi arasındaki sıcaklık farkından dolayı elektrik enerjisi üretmesidir. Bu enerjinin miktarı yüzey alanının genişliğine ve kullanılan madde cinsine göre değişiklik göstermektedir.

Ortalama 40x40x3.9 mm ölçülerinde bir peltier iki yüzeyi arasında sıcaklık farkı 80 derece olduğu bir ortamda yaklaşık 1,5V ve 0,2A değerlerinde bir enerji vermektedir. İki yüzey arasındaki sıcaklık farkı artıkça ürettiği enerji de artacaktır.

Peltier, P ve N uçlarının seri bağlanmasıyla oluşan ve içinden doğru akım geçtiğinde “Peltier efekti” diye bilinen fiziksel bir etki ortaya çıkaran elemandır. Bu etki ile malzemenin bir yüzü ısınırken diğer yüzü soğur.

Peltier element teknolojisi rus bilim adamlarınca uzay araçlarının ısınan yüzeyinin uzay aracının iç bölmelerinde klima etkisi yapması için icat olduğu şeklinde yorumlar vardır, Bu elementlerin ticari dünyada kullanılmasını Amerikalılar sağlamıştır.

Peltier elementler çeşitli voltaj ve ebatlarda olabilirler, 6 -12 – 24 V çalışanları vardır. Anot ve Katot uçları vardır. Elementlere doğru polarizasyonda voltaj verildiğinde bir yüzeyin ısındığı, diğer yüzeyin soğuduğu görülür, Polarizasyon yönü değişince ısınan ve soğuyan yönlerde değişir. kullanım alanına göre bazı dezavantajlarıda vardır. Yüzey soğutmak için kullanılıyorsa, arka yüzeyinden çıkan yüksek ısınında bir şekilde soğutulması gerekir. Yoksa aşırı ısınmadan dolayı eltier kolayca yanabilir. Tıbbi cihaz teknolojilerinde, CPU soğutma işlemleri, Oto buzdolabı vs yaygın bir kullanım alanı vardır.

Advertisements

Yazar: Ömer M.

Kim ki bize anlatır kendini? Hatırlatmıyorsa bir kişi kendini unuttu diye kınamamalı hiçbir kimseyi.

Düşüncenizi belirtin