Moğolların çocuklarına isim vermesi

Moğolların çocuklarına isim vermesi. Yeni doğana, onu kötü ruhların dikkatinden kaçırmak için şekil şemalsiz adlar da veriyorlar, örnek çok: Demirkaşık (tumur bir şey), Nergui (adsız), Enebish (bu değil), Hunbish (insan değil)… Sanırım bizdeki çocuğun ismini taşıyamaması inancı Moğollar’ da da geçerli, baştan iddialı isim koyup sonradan değiştiren de var.

Ad koymanın bir yolu da, doğduğun günün ardına bir sözcük eklemek. Misal, Purevbat (perşembe güçlü) ya da Nyamtsetseg (pazar çiçeği). Bazen de Tibetçe ya da Sanskritçe ekler geliyor, Byambaasuren (cumartesi güç) gibi.

Xinjiang’da yaşayan Moğollar, yeni doğan bebeğe doğumunun yedinci gününde isim koyar. Bebeğe verilen isim, sayılan bir yaşlı veya Lama (Budist Rahip) tarafından belirlenir.

Moğol bebeklere, tarihteki milli kahramanların isimlerinin yanı sıra, yaşlıların arzu ve dileklerine göre isim verilir. Örneğin, “mutluluk” anlamına gelen “Cirgerin”, “bayram” anlamına gelen “Bayar”, “yapılı” anlamına gelen “Batu” ve “zenginlik” anlamına gelen “Bayin”, erkek çocuklara sıkça verilen isimlerin başında geliyor.

Aile büyüklerinin yaşları da çocuklara isim olarak verilir. Örneğin “50” anlamına gelen “Teventay”, “60” anlamına gelen “Cirentay”, “80” anlamına gelen “Bayta” vs. “Kahraman savaşçı” anlamına gelen “Batır”, “zeki insan” anlamına gelen “Bilktayt”, “altın” anlamına gelen “Alıboten” ve “gümüş” anlamına gelen “Mengen”, erkek çocuklara verilen isimler arasında yer alıyor. Kız çocuklarına ise “güneş” anlamına gelen “Naren”, “ay” anlamına gelen “Saren”, “yıldız” anlamına gelen “Oden”, “çiçek” anlamına gelen “Çiçige”, “inci” anlamına gelen “Tana” ve “yeşim taşı” anlamına gelen “Haşi” gibi isimler verilir. Moğolların bazılarının isimleri ise Tibetli’lerden gelmiştir.

Advertisements

Yazar: Ömer M.

Kim ki bize anlatır kendini? Hatırlatmıyorsa bir kişi kendini unuttu diye kınamamalı hiçbir kimseyi.

Düşüncenizi belirtin