Koşer

Kaşer veya Koşer, (İbranice: כשׁר; Sefarad Musevilerince Kaşer, Aşkenaz Musevilerince Koşer diye telaffuz edilir), Musevilik dinine göre; yenilmesi ve kullanılmasında dinen bir sakınca bulunmayan Helal Halal ürünlerdir. Bunları belirleyen kurallara ise Kaşerut ya da Kaşrut kuralları adı verilir.

Tevrat şeriatında yer alan beslenmeyle ilgili kurallara göre yenilmesinde sakınca olmayan yiyecekler “koşer” olarak adlandırılıyor. Bunun dışında kalan yiyecekler ise “taref” tabir ediliyor.

Yurtdışında üretilen veya Türkiye’den Yurtdışına satılan birçok ürünün üzerinde Kaşer ibaresi bulunur. Bu ibare Musevi olmayanlar tarafından da aranan bir özelliktir. Çünkü musevilerde domuz eti yemek ve kullanmak yasaktır.

Museviliğe göre etli ile sütlü gıdaların aynı anda yenilmesi, aynı kaplarda pişirilmesi yasaktır. Hafif sütlü gıdaların yenmesinden sonra ağız çalkalanıp, masa örtüsü ve kap kacak değiştirildikten sonra etli yiyecek yenebilir ama tam tersi mümkün değildir.

Şehita eğitimini almamış kişi tarafından veya şehita kurallarına uyulmadan yapılmış kesim hayvanın etini  trefa  (mundar) hale getirir.

Et ürünlerinde, geviş getiren, otçul ve çift toynaklı hayvanlar Tevrat şeriatına göre kesilirse koşer kabul ediliyor. Domuz, deve ve tavşan ise yenilmesi yasak olan hayvanlar arasında. Ayrıca Tevrat’ta adı geçen kanatlı hayvanların, çekirge dışındaki bütün böcek, sürüngen ve kabuklu hayvanların, pulları ve yüzgeçleri olmayan bütün deniz hayvanlarının yenilmesi de yasak.

Hayvan kesiminin mutlaka “şohet” denilen, konusunda eğitim almış kişiler tarafından gerçekleştirilmesi ve kesim esnasında hayvana acı vermeden, keskin bir bıçak darbesiyle işlemin tamamlanması gerekiyor. Kesimden önce hayvanın çeşitli usullerle bayıltılması yasaklar arasında. Kesimden sonra kanın tamamen akıtılması, hayvanda iç hastalık olup olmadığına dair kontrollerin yapılması, bazı yıkama ve tuzlama işlemlerinden geçirilmesi de zorunluluklar arasında. Hayvanın arka butlarının yenilebilmesi için ise bu bölgedeki bütün siyatik sinirlerin “menaker” denilen bir uzman tarafından çıkarılması gerekiyor. Bu işlem, çok zor ve uzun olduğu için “menaker” bulunmayan yerlerde, hayvanın arka butları koşer şartı aramayan pazarlara satılıyor. Kesimle ilgili kurallardan birinin bile ihlali bütün hayvanın koşer statusunden çıkmasına sebep oluyor.

Hayvansal gıdaların da (süt, yumurta vs), koşer olan hayvanlardan elde edilmiş olması gerekiyor.

Koşer olmayan bir yiyecekle temas eden bütün yüzeylerin belirli bir temizleme usulüyle koşerlenmesi gerekiyor. Aksi takdirde o yüzeye temas eden koşer yiyecek de koşer özelliğini yitiriyor.

Advertisements

Yazar: Ömer M.

Kim ki bize anlatır kendini? Hatırlatmıyorsa bir kişi kendini unuttu diye kınamamalı hiçbir kimseyi.

Düşüncenizi belirtin